De Bijbel spreekt voortdurend over Israël — de preekstoel nauwelijks!

De Bijbel spreekt voortdurend over Israël — de preekstoel nauwelijks!

Er is iets merkwaardigs gebeurd in kerkelijk Nederland. Je kunt jarenlang elke zondag netjes op een stoel zitten, koffie drinken uit kartonnen bekertjes met “Jezus Hij leeft, Opwekkingsliederen meezingen en luisteren naar zorgvuldig afgeronde preken over “Hoop”, “Liefde”, “je bestemming” en “gezond omgaan met teleurstellingen” — zonder dat Israël ooit serieus ter sprake komt.

Best knap eigenlijk!!

Want de Bijbel zelf lijkt een aardige obsessie met Israël te hebben. Van Genesis tot Openbaring struikel je erover. Abraham? Israël. Mozes? Israël. David? Israël. De profeten? Israël. Jezus? Jood. Apostelen? Joods. Het Nieuwe/ Tweede Testament? Geschreven door mensen die niet bepaald uit Urk kwamen.

Maar op de moderne preekstoel verdwijnt Israël vaak sneller dan een ongezond onderwerp op een kerkelijke ledenvergadering.Natuurlijk, men leest nog steeds teksten waarin „Israël” letterlijk genoemd wordt. Alleen gebeurt er daarna iets bijzonders. Net als bij een goocheltruc van Hans Klok. Plotseling betekent Israël niet langer Israël, maar „jij persoonlijk”, „de kerk” of „een geestelijk principe”. Alles kan het betekenen, behalve… Israël en het Joodse volk.

Het is een indrukwekkende verdwijntruc. Neem de profeten. Jeremia, Jesaja, Ezechiël — Gods mannen die ongeveer elke vijf minuten over Israël spreken. Over herstel, verstrooiing, Jeruzalem, verbonden en terugkeer. Maar luister naar sommige preken en je krijgt de indruk dat deze teksten eigenlijk gingen over jouw innerlijke groeiproces tijdens een moeilijke werkweek.

Jeruzalem herbouwd wordt dan iets als: "God wil ook de muren van jouw hart herstellen. Prachtig. Creatief ook. Maar ergens vermoed je dat Jesaja iets concreter bedoelde.

Het ongemak zit heel diep bij veel kerken. Israël is in veel kerken veranderd van verbondsvolk tot probleemdossier. Op sommige kansels wordt er omheen gepreekt met de precisie van iemand die door een mijnenveld loopt. Veel voorgangers lijken de Bijbel nog slechts veilig te durven openen zolang de kerkganger hem leest zonder Israël erin. Romeinen 9 tot 11 wordt dan behandeld als een ongemakkelijke onderbreking in Paulus’ echte boodschap — drie hoofdstukken die men liefst liturgisch zou inkorten.

Men spreekt graag over Gods trouw, zolang die trouw niet al te concreet wordt. Want een God Die Zijn verbond met Israël serieus neemt, past slecht binnen het comfortabele kerkelijke evenwicht van deze tijd.

Te politiek. Te gevoelig. Te explosief voor een veilige zondagochtenddienst waarin iedereen vóór de lunch weer comfortabel naar huis wil. Dus kiest men liever voor onderwerpen zonder risico. Relaties. Stress. Burn-out. Hoe Koning David je kan helpen met leiderschap op je werk!!

En zo verandert de Bijbel langzaam van de geschiedenis van Gods handelen in de wereld in een soort spirituele TED Talk met af en toe een psalm/opwekkinglied of een gezang erbij.

Ironisch genoeg vinden veel christenen het geweldig om te zeggen dat ze de Bijbel “letterlijk nemen”. Totdat Israël ter sprake komt. Dan wordt alles ineens symbolisch. De landbeloften? Symbolisch. Jeruzalem? Symbolisch. Verzameling van het volk? Symbolisch. Alleen de collecte aan het einde van de dienst blijft letterlijk. Jep, de voorganger moet ook betaald worden.

Het probleem is niet dat elke preek constant over Israël móét gaan. Het probleem is dat een centraal Bijbels thema in veel kerken wordt behandeld alsof het een ongemakkelijk familielid is dat je liever niet uitnodigt op verjaardagen.

En ondertussen blijft de Bijbel met zijn aardige obsessie doorgaan over Israël. Hoofdstuk na hoofdstuk. Verbond na verbond. Alsof de Here God vergeten is dat het onderwerp tegenwoordig gevoelig ligt.Misschien is dát uiteindelijk het meest ongemakkelijke van alles. Niet dat de Bijbel te veel over Israël spreekt. Maar dat de kerk er zo weinig mee doet!

Vind je dit alles te confronterend? Lees de Bijbel. Of je de Bijbel nu symbolisch of letterlijk leest, je komt Israël tegen als bewijs van Gods liefde. Die liefde is niet symbolisch, maar echt.

Shalom Dre