Heb ik het Jeruzalem-syndroom… of ben ik per ongeluk in mijn eigen Bijbelverhaal beland?

Heb ik het Jeruzalem-syndroom… of ben ik per ongeluk in mijn eigen Bijbelfantasie beland?

Psalm 137:5 "Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan mijn rechterhand haar kracht verliezen."

De wereld bezit echt een opmerkelijk talent. Zij wisselt van overtuiging zodra de wind draait, tekent nieuwe kaarten alsof de geschiedenis van Israël gisteren begon en spreekt met grote stelligheid over zaken die ouder zijn dan de beschavingen waarin zij zelf ontstond. Maar er is één stad waarover de wereld maar niet uitgediscussieerd raakt: Jeruzalem.

Geen andere stad wordt zo vaak geclaimd, verdeeld, veroordeeld, verdedigd en opnieuw uitgelegd. Alsof haar verleden onderhandelbaar is en haar betekenis afhankelijk van de politieke modus van het moment. Alsof duizenden jaren geschiedenis zich laten herschrijven met een resolutie, een conferentie of een #Hashtag.

Maar Jeruzalem is ouder dan de discussies die vandaag worden gevoerd.

Toen de wereldrijken van onze tijd nog niet bestonden, bezong koning David haar al. Toen er nog geen diplomatieke conferenties waren, baden Joden al richting Sion. Lang voordat camera's, kranten en sociale media bestonden, eindigden generaties de Pesachmaaltijd met dezelfde woorden: "Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan mijn rechterhand haar kracht verliezen."

En dan vraag ik mij glimlachend af: Heb ik het Jeruzalem-syndroom… of ben ik dan toch per ongeluk in mijn eigen Bijbelverhaal beland?

Maar Jeruzalem is geen politieke slogan. Geen moderne uitvinding. Maar een herinnering die tweeduizend jaar ballingschap heeft overleefd. Babylon kwam en verdween. Rome kwam en verdween. Rijken die zichzelf eeuwig waanden, verdwenen uiteindelijk in de voetnoten van geschiedenisboeken. Maar Jeruzalem bleef, en het Joodse volk ook.

Misschien is dat wat de wereld, en zelfs de kerk, zo mateloos blijft irriteren. (Al moet eerlijk gezegd worden dat sommige kerken het zichzelf best gemakkelijk hebben gemaakt door zichzelf alvast uit te roepen tot het "geestelijke Israël". Een soort hemelse naamswijziging zonder notaris, referendum of toestemming van de oorspronkelijke eigenaar.) Ja, de kerk is niet moeilijk?

Maar even serieus, we gaan verder; Psalm 137 werd niet geschreven in tijden van macht, maar in tijden van verlies. Niet vanuit een paleis, maar vanuit ballingschap. "Als ik u vergeet, Jeruzalem..." Dat waren geen woorden van veroveraars, maar van mensen die alles waren kwijtgeraakt, behalve hun herinnering en hun hoop.

En misschien is dat juist het wonder. Want wanneer ik de Bijbel over Israël leest, kom ik telkens weer uit bij Jeruzalem. Niet omdat ik blind ben voor de gebrokenheid van het Joodse volk.  Niet omdat iedere politieke beslissing Heilig zou zijn. Ook Israël bestaat uit mensen met fouten, verdeeldheid en tekortkomingen. Net als ikzelf en iedereen!

Maar Gods beloften rusten niet op menselijke volmaaktheid. Zij rusten op Gods trouw. En dan overvalt mij soms die gedachte: Heb ik het Jeruzalem-syndroom… of ben ik per ongeluk in mijn eigen Bijbelverhaal of fantasie beland? 

Daarom vraag ik mij soms af waarom Jeruzalem in veel christelijke kringen nauwelijks nog ter sprake komt. De Bijbel spreekt honderden keren over deze stad. Generaties gelovigen baden om haar vrede. Maar tegenwoordig lijkt Jeruzalem voor velen vooral een geopolitiek probleem geworden, iets waar men liever met een boog omheen loopt.

En toch kom ik steeds weer bij Jeruzalem terug.

Want wanneer ik over Jeruzalem lees, zie ik meer dan stenen en grenzen. Ik zie Abraham. Ik zie David. Ik zie de tempel. Ik zie Jezus, Die over de stad weende en daar Zijn leven gaf. En ik zie de profeten die spreken over een dag waarop God alles nieuw zal maken.

Naast het aardse Jeruzalem is er ook het Hemelse Jeruzalem.

Nu draagt de Stad nog de littekens van menselijke verdeeldheid. Maar de dag komt waarop hemel en aarde elkaar zullen ontmoeten. Wat gebroken is zal worden hersteld. Wat door strijd wordt getekend, zal vervuld worden met vrede. God Zelf zal bij de mensen wonen.

Misschien is dat uiteindelijk het geheim van Jeruzalem. Niet dat zij de stad van de machtigen is, maar dat zij de stad van de Eeuwige wordt genoemd. Terwijl machten blijven vergaderen, resoluties schrijven en discussiëren over wie Jeruzalem "toebehoort", heeft God opmerkelijk genoeg nooit gewacht op een stempel van de Verenigde Naties, een standpunt van Den Haag of de handtekening van een president.

En ergens is dat bijna ironisch. Politici komen en gaan. Ideologieën komen en gaan. Meningen veranderen. Kaarten worden opnieuw getekend. Maar een oud vers heeft de eeuwen overleefd: Psalm 137:5 "Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan mijn rechterhand haar kracht verliezen."

Misschien is de vraag daarom niet waarom Jeruzalem zoveel aandacht krijgt. Maar waarom het ons soms zo weinig meer lijkt te zeggen. Als de Joodse Messias van Israël weende over Jeruzalem, omdat Hij wist wat over haar zou komen, omdat Hij haar liefhad en omdat Hij ook wist wat God nog met haar zou doen, hoe kan de christenheid dan nog zo onverschillig blijven? Want Jezus zag meer dan stenen en muren. Hij zag Zijn stad die zou worden vertrapt, maar niet vergeten. Zijn Volk zou worden verstrooid, maar niet verlaten. Een toekomst die mensen telkens weer proberen te herschrijven, maar die uiteindelijk in Gods hand ligt.

Misschien is de vraag daarom niet of Jeruzalem nog relevant is, maar of wij nog luisteren naar wat de God van Israël al die eeuwen heeft gesproken!! Want de Joodse Messias weende niet over Rome. Niet over Athene. Niet over Babylon. Hij weende over Jeruzalem. En misschien zegt dat meer dan duizend politieke analyses.

"Als ik u vergeet, Jeruzalem, laat dan mijn rechterhand haar kracht verliezen."

Heb ik het Jeruzalem-syndroom… of ben ik per ongeluk in mijn eigen Bijbelverhaal beland?

Shalom Dre